به گزارش خبرگزاری حوزه، حجتالاسلام نقی امینی پژوهشگر و فعال رسانهای در گفتوگویی با اشاره به تغییرات گسترده در جامعه و عرصه ارتباطات گفت: طلبه امروز اگر بخواهد در عرصه تبلیغ موفق باشد، نمیتواند با همان روشهایی که در چند دهه گذشته مورد استفاده قرار میگرفت، با مخاطب ارتباط برقرار کند. جامعه تغییر کرده، ابزارهای ارتباطی توسعه یافته و نوع پرسشها، دغدغهها و حتی شیوه دریافت و ارزیابی پیام در میان مردم، بهخصوص جوانان و نوجوانان، متفاوت شده است.
وی افزود: البته سخن گفتن از بهروز شدن شیوه تبلیغ به این معنا نیست که طلبه باید از مبانی و ریشههای حوزوی خود فاصله بگیرد یا تهذیب، معنویت و میراث علمی بزرگان حوزه را کنار بگذارد. اتفاقاً طلبه موفق کسی است که بتواند این دو را در کنار یکدیگر قرار دهد؛ یعنی از یک سو از پشتوانه علمی، اخلاقی و معنوی محکمی برخوردار باشد و از سوی دیگر، جامعه، مخاطب و اقتضائات روز را بهدرستی بشناسد.
رابطه با خدا؛ نخستین پایه اثرگذاری مبلغین
پژوهشگر و فعال رسانهای با تأکید بر اینکه نخستین عامل در اثرگذاری طلبه، رابطه او با خداوند است، گفت: اگر بخواهیم درباره ارتباط مؤثر طلبه با مردم، محبوبیت او در میان مخاطبان و توانایی او در حل مسائل جامعه صحبت کنیم، نباید از یک اصل اساسی غفلت کنیم و آن رابطه انسان با خداوند است.وی ادامه داد: اگر طلبه در مسیر ارتباط با خدا، تهذیب نفس و اصلاح اخلاقی خود موفق نباشد، نمیتوان انتظار داشت که صرفاً با استفاده از برخی روشهای ظاهری ارتباطی بتواند در دل مردم نفوذ پایدار ایجاد کند. محبت مردم در اصل در دست خداوند است و اگر ارتباط با خدا و بنیانهای معنوی و اخلاقی وجود نداشته باشد، ممکن است برخی جلوههای ظاهری از محبوبیت و پذیرش شکل بگیرد، اما این ارتباط لزوماً عمیق و ماندگار نخواهد بود.
حجتالاسلام امینی تصریح کرد: بنابراین نباید تصور کنیم که برای اثرگذاری تبلیغی، صرفاً باید سراغ تکنیکهای ارتباطی، جذابیتهای ظاهری یا روشهای رسانهای برویم. این ابزارها میتوانند مفید باشند، اما اساس کار طلبه همان ارتباط با خدا، اخلاص، اخلاق و معنویت است. وقتی این پایه شکل گرفت، ابزارها و روشهای ارتباطی نیز میتوانند در خدمت تبلیغ قرار بگیرند. طلبه نباید از تقویت علمی فاصله بگیرد
وی با بیان اینکه تحول در روش تبلیغ نباید به معنای کاهش اهمیت تحصیل و دانش حوزوی باشد، اظهار کرد: طلبه امروز بیش از گذشته به تقویت علمی نیاز دارد. ما در جامعهای زندگی میکنیم که ارتباطات بسیار گسترده شده و مخاطب میتواند در کمترین زمان به انبوهی از اطلاعات و دیدگاههای مختلف دسترسی پیدا کند. در چنین شرایطی، دیگر نمیتوان با اطلاعات محدود یا پاسخهای کلیشهای با پرسشها و شبهات مخاطب مواجه شد.
حجتالاسلام امینی افزود: طلبه باید متناسب با توان و جایگاه خود، دانش و بنیه علمیاش را تقویت کند تا بتواند پاسخگوی پرسشهای اعتقادی، فکری و اجتماعی مردم باشد. در کنار این مسئله، شناخت مخاطب نیز اهمیت دارد؛ یعنی طلبه باید بداند با چه فردی، چه نسلی و با چه مسئلهای مواجه است. صرف دانستن یک مطلب علمی کافی نیست؛ باید بتوانیم آن را متناسب با نیاز و زبان مخاطب منتقل کنیم.
تبلیغ نباید تکبعدی باشد
این پژوهشگر و فعال رسانهای با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به عرصه تبلیغ گفت: تبلیغ امروز نباید یک فعالیت تکبعدی و محدود تلقی شود. هر جایی که طلبه بتواند حضور مؤثر و مفیدی داشته باشد و این حضور با شأن و اقتضائات طلبگی او منافاتی نداشته باشد، میتواند از آن ظرفیت برای ارتباط با مردم و انتقال معارف استفاده کند.
وی افزود: البته در این میان، ارتباط چهرهبهچهره همچنان جایگاه بسیار مهمی دارد و نباید تصور کنیم که توسعه فضای مجازی باعث بیاهمیت شدن ارتباط مستقیم با مردم شده است. اتفاقاً رابطه انسانی و محبتآمیز با مخاطب، یکی از مؤثرترین راهها برای حل شبهات، جذب جوانان و نوجوانان و ایجاد ارتباط فکری و عاطفی با آنان است.
وی افزود: اگر این عناصر در کنار یکدیگر قرار بگیرند، طلبه میتواند در شرایط متغیر امروز، ارتباط مؤثر و واقعی با مردم برقرار کند. تحول در تبلیغ به معنای کنار گذاشتن گذشته و میراث حوزه نیست؛ بلکه به این معناست که آن سرمایه علمی و معنوی را با زبان، ابزار و نیازهای روز جامعه پیوند بزنیم.
حجتالاسلام امینی خاطرنشان کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری به طلبهای نیاز داریم که هم از نظر علمی و معنوی ریشهدار باشد، هم جامعه و مخاطب خود را بشناسد، هم زبان ارتباط با نسل جدید را بداند و هم بتواند از ظرفیتهای مختلف برای رساندن پیام دین استفاده کند. چنین رویکردی میتواند تبلیغ را از یک فعالیت مقطعی به یک ارتباط عمیق، مستمر و اثرگذار با جامعه تبدیل کند.
وی ادامه داد: گاهی یک سلام گرم، برخورد صمیمانه و رفتار دوستانه میتواند کاری انجام دهد که ساعتها بحث و گفتوگو قادر به انجام آن نیست. ممکن است فردی نسبت به دین، روحانیت یا یک مسئله خاص نگاه منفی داشته باشد، اما اگر طلبه بتواند با رفتار مناسب و ارتباط انسانی درست، فضای گفتوگو را ایجاد کند، زمینهای فراهم میشود که آن فرد حرف خود را بزند، دغدغههایش را مطرح کند و بعد بتوان به صورت منطقی و اخلاقی به پرسشها و مسائل او پاسخ داد.
اثرگذاری در رسانه؛ از جلب توجه تا ماندگاری پیام
این پژوهشگر و فعال رسانهای با اشاره به اهمیت حضور طلبه در رسانه و فضای مجازی گفت: در عرصه تبلیغ رسانهای باید بیش از هر چیز به مسئله اثرگذاری بر مخاطب توجه داشته باشیم. صرف حضور در رسانه یا تولید و انتشار محتوا بهتنهایی به معنای موفقیت در تبلیغ نیست؛ بلکه باید ببینیم محتوایی که ارائه میکنیم چه اثری بر مخاطب میگذارد و این اثرگذاری تا چه اندازه عمیق و ماندگار است.
وی افزود: ممکن است یک محتوا در فضای رسانهای برای مدتی کوتاه توجه مخاطب را جلب کند، اما مسئله مهم این است که آیا آن پیام توانسته در ذهن و دل مخاطب باقی بماند، نگاه او را تغییر دهد، پرسشی را پاسخ دهد یا زمینهای برای تفکر و گفتوگو ایجاد کند یا نه. بنابراین در تبلیغ رسانهای باید از توجه صرف به دیدهشدن عبور کنیم و به سمت اثرگذاری عمیق و ماندگار حرکت کنیم.
وی با تأکید بر ضرورت حفظ شأن تبلیغ دینی در تولید محتوا تصریح کرد: استفاده از زبان روان، جذاب و مخاطبپسند به معنای افتادن در دام لودگی، سطحینگری یا رفتارهایی نیست که با جایگاه طلبه و شأن محتوای دینی سازگار نباشد. طلبهای که در لباس دین فعالیت میکند باید بتواند محتوای عمیق و ارزشمند را با بیانی شیوا، قابل فهم و متناسب با ذائقه مخاطب امروز ارائه کند، بدون اینکه برای جلب توجه از اصول اخلاقی و هویتی خود فاصله بگیرد.
حجتالاسلام امینی ادامه داد: یکی از هنرهای طلبه و مبلغ موفق این است که بتواند میان «عمق محتوا» و «جذابیت ارائه» جمع کند. مخاطب امروز، بهویژه نسل جوان و نوجوان، با انبوهی از پیامها و محتواهای رسانهای مواجه است؛ بنابراین اگر پیام دینی با زبان مناسب، روایت درست و قالب جذاب ارائه نشود، ممکن است اساساً فرصت دیدهشدن و شنیدهشدن پیدا نکند. در عین حال، جذابیت نباید جای محتوا را بگیرد، بلکه باید در خدمت انتقال بهتر محتوا باشد.
وی خاطرنشان کرد: مخاطب تبلیغ دینی نیز نباید به یک گروه خاص محدود شود. طلبهای که در عرصه رسانه فعالیت میکند باید تلاش کند محتوای او برای عموم جامعه قابل استفاده باشد؛ یعنی ضمن برخورداری از پشتوانه علمی و دینی، از زبانی روشن و شیوا بهره بگیرد و بتواند با مسائل واقعی زندگی مردم ارتباط برقرار کند.
فضای مجازی؛ فرصت بزرگ تبلیغی با یک شرط مهم
حجتالاسلام امینی با بیان اینکه نمیتوان فضای مجازی را در تبلیغ نادیده گرفت، اظهار کرد: امروز فضای مجازی بخش مهمی از زندگی مردم شده و اگر این فضا بهدرستی مدیریت شود و آسیبها و آفات آن مورد توجه قرار گیرد، میتواند ظرفیت بسیار بزرگی برای تبلیغ باشد؛ چراکه در این فضا میتوان به مخاطبانی دسترسی پیدا کرد که شاید در ارتباط حضوری هیچگاه امکان دسترسی به آنها وجود نداشته باشد.
وی در عین حال نسبت به استفاده بدون برنامه از فضای مجازی هشدار داد و گفت: مسئله این است که برخی طلبهها ساعتهای زیادی را در فضای مجازی سپری میکنند، بدون اینکه خروجی مشخص و اثرگذاری داشته باشند. در چنین شرایطی ممکن است به جای اینکه طلبه بر فضای مجازی اثر بگذارد، فضای مجازی بر طلبه اثر بگذارد.
این پژوهشگر و فعال رسانهای افزود: یکی از دلایل اصلی این مسئله، نداشتن برنامه روشن است. اگر طلبه بدون برنامه وارد فضای مجازی شود، این فضا مانند یک سیلاب میتواند او را با خود ببرد و بخش قابل توجهی از زمان و انرژی او را مصرف کند. اما اگر زمان مشخص، هدف روشن، برنامه محتوایی و کار علمی مناسب داشته باشد، همین فضای مجازی میتواند به یک میدان جدی برای تبلیغ تبدیل شود و امکان ارتباط با مخاطبان فراوانی را فراهم کند.
تبلیغ موفق؛ جمع میان معنویت، علم، شناخت جامعه و ابزارهای جدید
حجتالاسلام امینی در پایان تأکید کرد: طلبه امروز باید چند مسئله را به صورت همزمان دنبال کند؛ از یک طرف ارتباط خود با خدا، تهذیب، معنویت و اخلاق را تقویت کند؛ از طرف دیگر بنیه علمی خود را ارتقا دهد؛ جامعه و مخاطب خود را بهدرستی بشناسد و در نهایت از ظرفیتهای مختلف تبلیغ، از ارتباط چهرهبهچهره گرفته تا رسانه و فضای مجازی، به شکل هدفمند استفاده کند.
انتهای پیام
منبع: خبرگزاری فارس
نظر شما